İkinci el araç piyasasında güvenli bir alışveriş yapmak, açıkçası doğru bilgi ve dikkatli bir araştırma gerektirir. Özellikle araç üzerindeki haciz, rehin ve yakalama kayıtları, hem alıcıyı hem de satıcıyı ciddi risklerle karşı karşıya bırakabilir. Dolayısıyla, böyle bir riski önlemek için aracın hukuki durumunu önceden öğrenmek şarttır. İşte bu kapsamlı rehber, 2025 yılında geçerli tüm yöntemlerle, araç üzerindeki haciz, rehin ve yakalama kaydını nasıl sorgulayacağınızı adım adım açıklıyor. Üstelik, süreç boyunca sık yapılan hataları ve merak edilen tüm soruları da yanıtlıyor.
Araç Üzerinde Haciz, Rehin ve Yakalama Kaydı Ne Anlama Gelir?
Öncelikle, bu terimlerin her birini net bir şekilde tanımlamak kritik önem taşır. Çünkü her biri farklı bir hukuki duruma işaret eder. Haciz, bir alacaklı tarafından, borçlunun borcunu ödememesi durumunda, aracın paraya çevrilmesi için konulan bir tedbir anlamına gelir. Başka bir deyişle, hacizli bir aracı satın alırsanız, alacağa konu borç ödenmedikçe aracın mülkiyetini alamazsınız. Rehin ise, genellikle bir banka veya finans kuruluşunun, araç kredisi karşılığında aracı teminat olarak göstermesidir. Yani kredi bitene kadar araç üzerinde kurumun bir hakkı bulunur. Son olarak, yakalama kaydı, trafik veya adli bir suç nedeniyle aracın trafikten men edilmesi, kısacası yasal olarak kullanılamaz ve devredilemez hale gelmesidir. Özetle, bu kayıtlardan herhangi birinin varlığı, aracın satışını ve devrini büyük ölçüde engeller.
Araçlarda Haciz ve Rehin Kaydı Neden Oluşur?
Araçlarda haciz ve rehin kaydı, birkaç temel sebeple ortaya çıkar. İlk olarak, araç sahibinin vergi, trafik cezası, nafaka ya da banka kredisi gibi çeşitli borçlarını ödememiş olması, haciz kaydının başlıca nedenidir. İkinci olarak, bankadan alınan bir araç kredisi, doğal olarak aracın rehin kaydı altına girmesine yol açar. Ayrıca, özel finans kuruluşlarından alınan krediler de benzer bir rehin süreci doğurur. Bunun yanı sıra, bir hukuki davada ihtiyati haciz kararı çıkması, aracın hacizlenmesi için yeterli bir sebeptir. Sonuç olarak, bu kayıtların temelinde her zaman finansal veya hukuki bir yükümlülük yatar.
Araç Üzerinde Hangi Kurumlar Haciz ve Rehin Koyar?
Bu noktada, hangi kurumların yetkisi olduğunu bilmek, sorgulama sürecinizi de kolaylaştırır. Öncelikle, vergi daireleri ve SGK, ödenmeyen vergi ve prim borçları için haciz koyma yetkisine sahiptir. Benzer şekilde, banka ve finansman şirketleri, teminat gösterilen araçlar için rehin kaydı işletir. Dahası, icra daireleri, mahkeme kararlarıyla birlikte her türlü alacak için haciz işlemi uygular. Ayrıca, belediyeler de bazı borçlar için haciz yoluna gidebilir. Kısacası, alacaklı konumundaki birçok resmi ve özel kurum, araç üzerinde hak iddia edebilir.
Araç üzerindeki haciz, rehin ve yakalama kaydını sorgulamak, 2025 yılı itibarıyla oldukça basit ve çoğunlukla dijital kanallar üzerinden gerçekleşiyor. Bu süreçte, resmi ve güvenilir birden fazla yöntem mevcut. İşte, aracınızın veya satın almayı düşündüğünüz aracın hukuki durumunu öğrenmek için izleyebileceğiniz tüm yollar:
- E-Devlet Kapısı Üzerinden Sorgulama Yapın
En güvenilir ve kapsamlı yöntem, E-Devlet sistemidir. Bu platform, araçla ilgili tüm haciz, rehin ve yakalama bilgilerini size resmi olarak sunar.
- Emniyet Genel Müdürlüğü (EGM) Sistemlerini Kullanın
EGM’nin internet sitesi veya “E-Yolculuk” gibi mobil uygulamaları aracılığıyla da araç durum sorgulaması yapabilirsiniz
- Noterlere Başvurun
Araç satın alma işlemlerinde, noterler de bu sorgulamayı yapabiliyor ve size resmi bir belge düzenleyebiliyor. Ancak, bu hizmet için genellikle bir ücret ödersiniz
- Trafik Tescil Şube Müdürlüklerine Gidin
Fiziksel olarak başvuruda bulunarak, aracın kayıtlı olduğu trafik tescil şubesinden bilgi alabilirsiniz
- Güvenilir Özel Sorgulama Sitelerini Kontrol Edin
Bazı özel sektör web siteleri de bu hizmeti verir. Fakat, bu sitelerin güvenilirliğini ve aldığınız bilginin güncelliğini mutlaka teyit etmelisiniz
E-Devlet Üzerinden Araç Haciz ve Rehin Sorgulama (Adım Adım)
E-Devlet üzerinden sorgulama yapmak, hem hızlı hem de güvenilir olduğu için en çok tercih edilen yöntemdir. İşte bu işlemi gerçekleştirmek için izlemeniz gereken adımlar:
- Öncelikle, www.turkiye.gov.tr adresine girin ve PTT şifreniz, mobil imzanız veya elektronik kimlik kartınızla sisteme giriş yapın.
- Hemen ardından, arama çubuğuna “Araç Haciz ve Rehin Sorgulama” ifadesini yazın.
- Sonrasında, çıkan sonuçlardan “Motorlu Taşıt Haciz ve Rehin Bilgisi Sorgulama” hizmetine tıklayın.
- Daha sonra, sorgulama yapmak istediğiniz aracın plaka bilgilerini il ve plaka kodu olarak ilgili alana girin.
- Aynı zamanda, aracın şasi numarasının (VIN) son 6 hanesini de girmeniz gerekebilir; bu bilgiyi satıcıdan talep edebilirsiniz.
- Ardından, “Sorgula” butonuna basın.
- Nihayet, sistem size aracın haciz, rehin veya yakalama kaydı olup olmadığını gösteren bir rapor sunacaktır. Bu raporu dikkatlice incelemelisiniz.
- Son olarak, bu belgeyi kaydetmeyi veya yazdırmayı unutmayın, çünkü gelecekteki olası anlaşmazlıklar için kanıt niteliği taşır.
Hacizli veya Rehinli Araç Satılabilir mi?
Bu soru, piyasadaki en büyük yanılgılardan birine yol açar. Kesinlikle, hacizli veya rehin kaydı aktif olan bir aracın yasal olarak satışı ve devri mümkün değildir. Çünkü bu tür kayıtlar, aracın mülkiyet devrini engeller. Diğer bir deyişle, böyle bir aracı satın alırsanız, tapu devir işlemini hiçbir zaman gerçekleştiremezsiniz. Ancak, satıcının borcunu ödeyip haciz veya rehini kaldırması durumunda, satış işlemi normal şekilde tamamlanabilir. Bu nedenle, satın alma işleminden önce bu kayıtların tamamen temizlendiğinden emin olmanız hayati önem taşır.
Araç Satın Almadan Önce Haciz ve Rehin Kontrolü Neden Zorunludur?
Araç satın almadan önce bu kontrolü yapmak, sizi birçok ciddi riskten korur. İlk olarak, maddi kayıp riskini ortadan kaldırırsınız. Hacizli bir araca ödediğiniz parayı, borç ödenmediği sürece geri alamazsınız. İkinci olarak, hukuki sorunlarla uğraşmak zorunda kalmazsınız. Zira, hacizli aracı satın almanız, icra takibi veya mahkeme süreçlerine dahil olmanıza neden olabilir. Üstelik, aracın trafikte yakalanma ve çekilme riski de vardır. Böyle bir durumda araç trafikten men edilir ve siz büyük bir zarara uğrarsınız. Bu yüzden, basit ve ücretsiz bir sorgulama ile kendinizi güvence altına almalısınız.
Sık Yapılan Hatalar ve Doğru Bilinen Yanlışlar
Piyasada, haciz ve rehin konusunda sıkça yapılan bazı hatalar vardır. Örneğin, birçok alıcı, “Noter satışı güvenlidir, noter zaten kontrol eder” düşüncesine kapılır. Oysa noter, genellikle sadece satış anındaki durumu kontrol eder; satış sonrası konulan bir hacizden sorumlu değildir. Bir diğer yanılgı, “Aracın ruhsatı temizse, sorun yoktur” inancıdır. Fakat haciz ve rehin kayıtları, aracın trafik tescil kaydında değil, borçlar sicilinde yer alır. Ayrıca, “Satıcı güvenilir biri, söz verdi, sorun çıkmaz” demek de büyük bir risktir. Çünkü borçlar kişiseldir ve satıcının bilgisi dışında da haciz konulmuş olabilir. Bu nedenle, hiçbir söze güvenmeden, mutlaka resmi yollarla kendiniz sorgulama yapmalısınız.
SSS – Haciz, Rehin ve Yakalama Kaydı Hakkında En Çok Sorulan Sorular (8 soru)
Hayır, E-Devlet ve Emniyet Genel Müdürlüğü sistemleri üzerinden yapılan sorgulamalar ücretsizdir. Noterler ise belirli bir harç alabilir.
Mutlaka aracın orijinal ruhsatını, muayene belgesini, satış beyannamesini ve aracın hukuki durumunu gösteren resmi sorgulama raporunu incelemelisiniz.
Bu sonuç genellikle aracın temiz olduğunu gösterir. Fakat işlemi, satış anına mümkün olduğunca yakın bir tarihte tekrarlamanız daha güvenli olur.
Kaydı koyan alacaklı kuruma (bankaya, vergi dairesine, icra dairesine) borcun tamamını ödeyip, alacağınız tahliye belgesi ile trafik tescil şubesine başvurmanız gerekir.
Araçlar için genelde “rehin” terimi kullanılır. İpotek daha çok taşınmazlar için geçerli bir terimdir, ancak mantık benzerdir; her ikisi de teminat anlamına gelir.
Kesinlikle hayır. Yakalama kaydı, aracın trafikten men edildiği ve karakola çekilebileceği anlamına gelir. Bu kayıt temizlenmeden araç kullanılamaz ve devredilemez.
Noter, satış sözleşmesini resmileştirir, tarafların kimlik doğrulamasını yapar ve o anki motor ve şasi numarası kontrolü gibi bazı temel kontrolleri gerçekleştirir. Ancak nihai sorumluluk alıcıdadır.
Hayır, 2.El Garanti genellikle motor, şanzıman gibi mekanik arızaları kapsar. Haciz, rehin gibi hukuki ve mali riskleri kapsamaz. Bu riski önlemenin tek yolu, satın almadan önce sorgulama yapmaktır.
